Circus in de Botanische Tuinen

Gym Ted Vermeulen

De Utrechtse gymnastiekvereniging Fraternitas (Frat voor intimi) bestaat dit jaar maar liefst 125 jaar. Het is daarmee de oudste gymnastiekvereniging van Utrecht. De festiviteiten rond het 25e lustrum zijn afgetrapt en worden de komende maanden gevierd met leden en oud-leden. Het hoogtepunt van de jubileumfestiviteiten vond plaats op zaterdag 2 juni. Toen organiseerde Fraternitas een grote jubileumshow, waar alle actieve leden aan meededen op het terrein van de Botanische Tuinen Utrecht.

Voor dit jubileum werd een deel van de Botanische Tuinen speciaal voor Fraternitas omgebouwd tot een festivalterrein met een circustent en diverse foodtrucks. Na deze bijzondere show was er een reünie en feest voor alle (oud-)leden.

Foto: Fraternitas

Omdat het thema van de show Circus was, was op het terrein een prachtige, blauwgele circustent neergezet, waar plaats was voor 1500 bezoekers.  Om klokslag 15.00 uur werd de show geopend door de opperstalmeester, voorzitter Hans Delissen, die compleet in jacquet met een zilveren pailetten vest en hoge hoed, nog maar eens aangaf welk een gigantisch werk de ruim 100 vrijwilligers bij de club een jaar lang hadden verricht om deze drie uur durende show te realiseren.  De openings-act was al zeer indrukwekkend. De show had 17 onderdelen en de 350 turnsters en turners  werden per onderdeel allemaal in marstempo en onder handgeklap van het publiek voorgesteld en naar de leeggehouden tribune geleid. Ieder onderdeel had zijn eigen kleding, waaronder zeer mooie creaties. Hoe mooi de creaties ook waren en hoe veel werk daar aan is besteed, het mooiste blijft toch altijd de opkomst van de allerkleinsten, waar het plezier van de gezichtjes afspatte. Ook de koprol van de kleinsten, die niet geheel lukte, werd met applaus bekroond en zeer gewaardeerd . De acrogym kwam in de gehele show terug met schitterende , spectaculaire sprongen, het bouwen van menselijke pyramides en met name het soepele afbouwen van die pyramides middels een salto of een ander soort sprong.

Indrukwekkend was ook het tempo, waarin de toestelgroepen tussen de acts voor de toestelwisselingen zorgden. Tijdens die wisselingen sprak de opperstalmeester de aanwezigen toe met allerlei informatie en anekdotes over de vereniging, waardoor de aanwezigen van een wervelende, goed georganiseerde en vlotte show konden genieten. Het verveelde geen moment.

 

Historie
Op 6 mei 1893 besloten leden van de Utrechtse Christelijke Jongelings Vereniging (UCJV) om ook een sportvereniging op te richten. Dat gebeurde niet zo maar. Tijdens een reguliere bijeenkomst van de vereniging in de consistoriekamer van de Pieterskerk aan het schitterende Pieterskerkhof in Utrecht, was er een plaspauze. Op het toilet spraken enkele mannen elkaar aan met de idee een sportvereniging op te richten. Na terugkomst in de vergaderruimte werd dit idee op tafel gelegd. Na ampele discussie werd besloten, dat dit dan een turnvereniging moest worden. Het motto werd: ‘in Fraternitate virtus nostra’. Vrij vertaald: ‘ In broederschap ligt onze kracht’.

Fraternitas is dus van oorsprong een christelijke vereniging, maar aan dat etiket houdt men zich al langere tijd niet meer. ‘Iedereen is meer dan welkom,’ riep de opperstalmeester ten overvloede nog maar eens om. Ook was Fraternitas oorspronkelijk uitsluitend bedoeld als mannenvereniging, maar ook dat principe is al lang losgelaten. Het ledental bestaat thans voor het overgrote deel uit vrouwen/meisjes. Vanaf het begin werd er niet alleen aan gymnastiek gedaan. Ook werden voordrachten ingestudeerd en was er een mogelijkheid om aan schermen en atletiek te doen. Naast deze sportieve activiteiten had Fraternitas van 1924 tot 2013 ook nog een drumfanfare. Op een noodoproep voor potentiële blazers en tambours werd niet voldoende gereageerd en de werd fanfare opgeheven.

Het aantal leden verschilt door de jaren heen met uitschieters van 0 leden in de oorlogsperiode tot 1900 leden vlak na de oorlog. De naam van de vereniging was toen een heel aantrekkelijk lokmiddels voor nieuwe leden: verbroedering.  Rond 1 juni 2018 ligt het ledental op ruim 500.

 

Shows door de jaren heen

 In 1894 werd de eerste uitvoering gegeven in het ‘Gebouw der Kunst en Wetenschappen’ (in de volksmond K&W) aan de Mariaplaats. In 1908 werd het derde lustrum gevierd met een uitvoering in het park Tivoli. Vanaf 1922 werden de uitvoeringen gehouden in het gebouw Tivoli aan de Kruisstraat en later kreeg een gebouw aan het Lepelenburg de naam Tivoli en verhuisde Fraternitas met haar uitvoeringen mee naar deze locatie. Nadat dit gebouw bij de sloop van een blusinstallatie in maart 1979 door brand werd verwoest, gingen de uitvoeringen naar de Jaarbeurscongreszaal aan het Jaarbeursplein.
Toen Joop van den Ende zijn musicals ging houden in deze zaal kreeg het de naam Beatrixtheater en was er geen plaats meer voor Fraternitas. Tegenwoordig houdt Fraternitas uitvoeringen, eens in de 5 jaar, in sporthal Galgenwaard.

Fraternitas biedt verschillende lessen aan. Zo kun je er terecht voor peuter- en kleutergym, turnen, acrogym, conditietraining voor vrouwen, club extra voor kinderen met een motorische achterstand en tot slot is er ook special turnen voor kinderen met een verstandelijke beperking. De lessen concentreren zich voornamelijk in gymzalen  in Utrecht Oost (Oude Kerkstraat, Fockema Andrealaan) en Utrecht Noord/West (Willibrodusstraat, St. Bonifatiusstraat , Grebbeberglaan en Nolenslaan).

Meer weten of lid worden? Www.fraternitas.nl