40% gemeenten hebben beheer sportaccommodaties overgedragen

Overig nieuws Redactie

Vier op de tien gemeenten hebben recentelijk het beheer van minimaal één sportaccommodaties overgedragen aan derden en richten zich minder op uitvoeringstaken, en meer op regie. Wanneer het een binnensportaccommodatie betrof, hebben gemeenten vaker voor externe verzelfstandiging gekozen, waarbij het exploitatierisico bij de gemeente blijft. Bij buitensportaccommodaties is vaker gekozen voor privatisering, waarbij zeggenschap en exploitatierisico worden overgedragen aan derden.

Dit blijkt uit een peiling onder gemeenten die het Mulier Instituut in samenwerking met Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) heeft uitgevoerd. Andere bevindingen zijn:
• Verzelfstandiging en privatisering hebben zich niet vaker in stedelijke gemeenten voorgedaan dan in minder stedelijke gemeenten, of vice versa.
• 20 procent van de gemeenten gaat in de huidige collegeperiode (2018-2022) minimaal één sportaccommodatie op afstand plaatsen (of heeft dit gedaan).
• Een op de drie gemeenten maakt gebruik van een verzelfstandigd sportbedrijf met een eigen rechtspersoonlijkheid.

Gemeenten zijn binnen het sportaccommodatielandschap de belangrijkste actor en de grootste financierder. Diverse ontwikkelingen kunnen echter aanleiding voor gemeenten zijn om de sportaccommodaties te verzelfstandigen of te privatiseren. Het ‘op afstand plaatsen van sportaccommodaties’ is een van de meest voorkomende maatregelen van gemeenten om hun exploitatielasten/- tekorten terug te dringen (Schadenberg & van Eldert, 2020). Van externe verzelfstandiging van een accommodatie is sprake als de gemeente exploitatie contracteert maar zelf risicodragend blijft. Van privatisering is sprake als de gemeente exploitatie risicodragend overdraagt en geen zeggenschap meer heeft over de accommodatie.

Gemeenten besteedden in hun collegeprogramma’s voor de periode 2014-2018 veel aandacht aan de beheervormen van hun sportaccommodaties. Waar in 2010 slechts één gemeente dit noemde, was beheervormen in 2014 één van de meest genoemde termen.
Het is in de meeste gevallen niet bij woorden in de collegeprogramma’s gebleven. Ruim vier op de tien gemeenten hebben minimaal één sportaccommodatie in de afgelopen collegeperiode extern verzelfstandigd of geprivatiseerd (43%, niet in figuur). De meeste gemeenten
hebben een zwembad op afstand geplaatst (17%), gevolgd door een voetbalaccommodatie (16%) en een sporthal (16%).