Bert Jacobs heeft lak aan sentimenten

FC Utrecht elftal van de halve eeuw Ton de Ruiter

In het kader van de uitverkiezing FC Utrecht Elftal Van De Halve Eeuw maakt verslaggever Ton de Ruiter een portret van een FC Utrecht speler, als introductie van de spelers op die positie. In deze laatste aflevering is het de beurt aan de trainers. Centraal staat dit keer Bert Jacobs, de oefenmeester die de tactiek van georganiseerde chaos volgde; de tegenstander gek maken met aanvallend voetbal. Want: ‘Jezelf ingraven, dat doe je op het strand.’

FC Utrecht moet bij de oprichting – 1 juli 1970 – op zoek naar zijn eerste trainer. Logischerwijs begint het winkelen bij de drie gefuseerde clubs. Laslo Zalai is trainer van DOS, dat zich in seizoen 1969/1970 tegen GVAV in Groningen op het nippertje handhaaft in de eredivisie. Het is meer de verdienste van de toegevoegde Louis van den Bogert dan van de beminnelijke Hongaarse oefenmeester. Zalai wordt te licht bevonden.

Evert Mur is trainer van eerstedivisieclub Elinkwijk. Met die ploeg eindigt hij op een keurige vierde plaats in de eerste divisie. Ton van der Linden maakt er zijn laatste doelpunt in het betaalde voetbal.  Mur durft het karwei niet aan en kiest voor het Apeldoornse AGOVV.

Bert Jacobs is trainer van Velox dat dankzij de derde plaats achter Heerenveen en FC Wageningen in de tweede divisie is gepromoveerd. Jong (29) en onervaren. Jeugdtrainer bij ADO, assistent van Ernst Happel bij die club, assistent van Lesly Talbot en Jaap van der Leck bij DWS. Zelfstandig trainer in 1968 bij De Volewijckers en daar weggestuurd.

Meer smaken zijn er niet en dus wordt gekozen voor de gediplomeerde CIOS-trainer Jacobs. Mijn eerste herinnering. Een gezellig gesprek in zijn Zandvoortse flat op de dag van zijn benoeming. Vanaf zijn balkon zwaait de trainer ons uit, ziet dat we de auto niet aan de gang krijgen en haast zich naar beneden voor het geven van een duwtje. Een paar dagen later reist Bert Jacobs mee naar Zwitserland, waar een mix van DOS, Elinkwijk en Velox onder de naam van FC Utrecht voor de Intertoto tegen FC  Winterthur speelt. Louis van den Bogert is de coach, Bert Jacobs de waarnemer. Het is een zaterdagavond, er wordt gewonnen met 5-1 en de spelers gaan naar de discotheek. Opvallend gegeven en een voorbode hetgeen gaat komen: de nieuwe trainer is er als eerste.

 

Georganiseerde chaos

Jacobs is duidelijk vanaf het begin. In zijn eerste bespreking zegt hij ‘schijt’ te hebben aan sentimenten. DOS, Elinkwijk en Velox, daar wil hij niets over horen. Georganiseerde chaos, de tegenstander gek maken met aanvallend voetbal, zo omschrijft hij de tactiek. ‘Jezelf ingraven doe je op het strand.’ Een uitgebalanceerde selectie heeft hij niet. De erfenis van de drie fusieclubs telt voor drie plaatsen acht middenvelders: Marco Cabo (Velox), Tonny Nieuwenhuys (Elinkwijk, DOS), Leen van der Merkt (Elinkwijk), Ries Coté (Elinkwijk), Kees van de Berg (Velox), Jan van Renswouw (DOS), John Steen Olsen (DOS) en Ed van Stijn (DOS).

De beleving in het eerste jaar is geweldig. Bert Jacobs en zijn assistent Frits Korbach zijn vakmensen maar ook sfeermakers. ‘Elke week lag er wel een toeschouwer met hartklachten in de kleedkamer op de massagetafel’, vertelt de trainer bij het 20-jarige jubileum. Loopt het niet naar wens dan vliegen de kopjes en schoteltjes door de kleedkamer. ‘Als je hem een rode lap voor houdt dan stuift hij er op af.’

Dat merkt ook de arbitrage.  Na FC Utrecht – Feyenoord (1-2) op 10 januari 1971 levert ‘Rooie Bertus’ kritiek op Theo Boosten. ‘Het  is al de derde keer dat hij ons heeft genaaid.’ Hij krijgt een boete. Als arbiter Bart Ram een strafschop geeft aan Telstar moeten Ton Pronk en Co Adriaanse Jacobs tegen houden en tot bedaren brengen. Na afloop gaat het publiek verhaal halen bij de scheidsrechter. Vijf gewonden zijn het gevolg. Ram wordt opgejaagd tot de gemeentegrens, daar neemt de politie van Maarssen het over. Het huis van de arbiter wordt bewaakt. Jacobs wordt voor drie duels geschorst, een noviteit destijds. Twintig jaar later zegt hij: ‘Daar heb ik de emoties van supporters verkeerd ingeschat. Ze hebben het stadion bijna afgebroken door mijn toedoen.’

 

Strafloop

Na het succesvolle eerste jaar (13 overwinningen, 7 gelijke spelen, 9e in eindstand) reist FC Utrecht in juli voor een trainingskamp naar het Duitse Marbach. Finn Seemann is op de vrije avond te laat thuisgekomen.  Jacobs en Korbach halen hem om 5 uur uit bed voor een strafloop, lenen de auto van een journalist en zetten de Noorse aanvaller in het dal af. Vijf kwartier later klopt Seemann op de kamerdeur van de trainers. Hij wil zijn ploeggenoot niet wakker maken en wil douchen. Een uur staat hij zingend onder de douche bij de wakker liggende trainers.

Finn Seemann is met John Steen Olsen, doelman Jörgen Henriksen, Karel Bonsink en later Cor Hildebrand, Hans van Huissteden en André Hulshorst full prof. Dat willen Leo van Veen, Co Adriaanse en Marco Cabo ook wel. Ze weigeren in 1971 te tekenen en worden in Hoogeveen, waar het seizoen wordt voorbereid, weggestuurd.  Het bestuur zwicht. Manager Van der Klink noemt het onverantwoord beleid en stapt op. Zoveel volledige profs kan de club zich niet permitteren. Geld voor aankopen is er niet meer. Jacobs voelt de bui aankomen.

September 1972 wordt de jonge Han Berger als derde trainer toegevoegd aan de technische staf. In 1973 wordt de Utrechter na het vertrek van Frits Korbach naar Wageningen assistent-trainer. Jacobs is 136 wedstrijd hoofdcoach en eindigt met een positieve score: 54 maal gewonnen, 29 gelijke spelen en 53 nederlagen. Na een 6e plaats in het tweede seizoen, een 8e positie in het derde jaar en een 9e plek in het vierde seizoen houdt Jacobs het voor gezien. Later zegt hij: ‘Ik had wel drie salarissen mogen beuren voor de drie maagzweren. Er kwam enorm veel op je af. Ik heb een deel van mijn reputatie aan de club te danken. Die supporters, dat stadion, heel apart.’

Roda JC wordt zijn nieuwe werkgever, daarna volgen Willem II, Seiko (Hongkong), Sparta, Fortuna, Vitesse, Sporting Gijon (Spanje), RKC, Volendam en weer RKC. Bij de Waalwijkse club is Erik ten Hag één van de spelers. Over Jacobs zegt de huidige Ajax-trainer: ‘Jacobs was lang van stof. Zijn opstelling stond op een groot bord. Romeo van Aerde op de voorste rij stak zijn vinger op, maar Jacobs ging maar door met zijn betoog. Uiteindelijk zegt Jacobs: ‘Romeo, ik zie dat je al heel lang iets wilt vragen.’
Van Aerde zegt: ‘Trainer, er staan 12 namen op het bord. Jacobs antwoordt: ‘Dan speel jij niet.’

Jacobs wordt slechts 58 jaar. Een trainer met visie, een sfeermaker en een inspirerende persoonlijkheid.


Laat hier ook je stem horen en neem deel aan de uitverkiezing FC Utrecht Elftal Van De Halve Eeuw. Wie is die beste  trainer?