Bibian Mentel (1972 – 2021) toonbeeld van positivisme

Aangepast sporten Hans van Ommeren

Haar moeder had haar een positieve levenshouding bijgebracht: kind, geef niet op als het tegenzit. Dat deed Bibian Mentel ook niet. Maar er zijn gevechten die je nooit kunt winnen. Ruim twintig jaar geleden werd bij de Loosdrechtse botkanker geconstateerd. Talloze malen werd ze bestraald, telkens weer doken nieuwe uitzaaiingen op. Steeds wist Bibian Mentel de woekerende cellen te verslaan. Tot haar lichaam, 48 jaar oud, op 29 maart 2021 de oneerlijke strijd opgaf.

Bibian Mentel is 27 wanneer bij een enkelblessure die maar niet geneest een verontrustende diagnose wordt gesteld: ze heeft een agressieve vorm van botkanker. Op dat moment is ze onbetwist de beste snowboardster van Nederland. Zes keer heeft ze de nationale titel veroverd, zowel op de cross als halfpipe, en voor het laatste onderdeel is ze druk bezig met kwalificatie voor de Winterspelen van Salt Lake City in 2002.

Het is geen verkeerde keuze die ze heeft gemaakt als rechtenstudente na het behalen van haar propedeuse. Een jaar lang wil ze zich volledig storten op snowboarden. Een sport die bij haar past, die symbool staat voor vrijheid. Dat gaat zo goed dat de toga voortaan in de kast blijft en definitief wordt ingeruild voor de gladde plank.

Het leven lacht Bibian Mentel – geboren op 27 september 1972 in Utrecht en opgegroeid aan de Loosdrechtse Plassen – van alle kanten tegemoet. Tot ze van de specialisten het onheilsbericht krijgt dat inslaat als een bom. ‘Ik heb twee dagen alleen maar gehuild.’ Langer kan ook niet want dat is de termijn waarbinnen ze een beslissing moet nemen, gelet op het agressieve karakter van de tumor. Het onderbeen wordt geamputeerd om verdere uitzaaiingen te voorkomen en ze krijgt een prothese.

 

Topsportmentaliteit

Enkele maanden na de operatie staat ze al weer op het snowboard, al wordt dat haar door een revalidatiearts ontraden. Maar Bibian Mentel beschikt over een topsportmentaliteit. Met haar sterke karakter weigert ze bij de pakken neer te zitten. Ze besluit er het beste van te maken en gaat zich bekwamen in het snowboarden met een natuurlijk been en een kunstbeen. ‘Ik was zo blij dat ik nog kon snowboarden. Al had ik wel pijn aan mijn stompje,’ verklaart ze in een interview in de NRC.

Ze bereikt de top, sterker, de absolute wereldtop in de gehandicaptensport. En dat is sowieso een prestatie op zich want met de amputatie is het fysieke leed nog geenszins geleden. Er volgen nog meer operaties, aan haar rechterlong en aan haar linkerlong, organen die ook aangetast zijn door de hardnekkige kankercellen. Ze krijgt onophoudelijk chemokuren en bestralingen, maar de belangrijkste remedie is haar eigen, schier onuitputtelijke overlevingskracht.

Daarnaast voert ze samen met NOC*NSF onvermoeibaar actie om snowboarden op de Paralympische Winterspelen te krijgen. Dat lukt in 2014 in Sotsji. Bibian Mentel is 41 jaar wanneer ze haar debuut maakt op het hoogste sportieve podium. In de Zuid-Russische stad wint ze goud op de snowboardcross. Ze is oppermachtig, in alle drie de runs is ze de snelste.

 

Wonder

Vier jaar later is ze nog succesvoller op de Paralympische Winterspelen in Pyeongchang. Dat is helemaal een wonder want nog geen jaar eerder heeft de kanker voor de negende keer de kop opgestoken, ditmaal in haar nek. Daar is dan ook nog eens een ziekenhuisbacterie overheen gekomen, zodat Mentel kort voor de reis naar Zuid-Korea nog behoorlijk verzwakt is. Van vorm is geen sprake, laat staan van topvorm. Hoewel ze nog maar drie weken de tijd heeft werkt ze met een ijzeren wil aan haar conditie. ‘Ik heb altijd nog mijn ervaring.’ Het is genoeg om haar titel op de snowboardcross te prolongeren. Ze voegt er nog een tweede gouden medaille aan toe op de banked slalom.

Maar dan is het ook echt genoeg geweest vindt ze en op 45-jarige leeftijd zet ze een punt achter haar topsportcarrière.

 

Overlevingskracht

Bibian Mentel is uitgegroeid tot een inspiratiebron voor velen, een toonbeeld van overlevingskracht en positivisme. It’s all about mentality, luidde haar slogan. Die zal voortleven in de stichting die ze in 2012 in het leven riep, het jaar waarin ze tevens een koninklijke onderscheiding ontving. Telkens wanneer een kind met een beperking dankzij de Mentelity Foundation van sport kan genieten, zullen de gedachten even gaan naar de vrouw die met haar ongeëvenaarde wilskracht geschiedenis schreef en past in het rijtje van iconen als Jesse Owens, Wilma Rudolph, Muhammad Ali.

 

Bibian Mentel 27 september 1972 – 29 maart 2021.