Voetbalhelden van de stad (1)

Sporthistorie Voetbal Ton de Ruiter

Wesley Sneijder speelt op 6 september zijn laatste, de 134e, interland; vriendschappelijk tegen Peru. En de Ondieper mag zich daarmee kronen tot recordinternational. Een pupil van DOS groeit uit tot een van de Utrechtse voetbalhelden. Wie gingen hem voor? Een introductie in een acht-delige serie op deze website. Vandaag deel 1 over Philip van Dijk, Jan Vos, Wout Buitenweg en Henk Hordijk.

Philip van Dijk (9 augustus 1885 – 10 april 1937)
De Herculaan is 16 oktober 1910 de eerste uitverkoren Utrechter. Van Dijk speelt tegen Duitsland in Kleef linkshalf in een door afzeggingen verzwakt Oranje. De verslaggever van het Utrechtsch Nieuwsblad vindt hem beter dan voetbal-goochelaar Willem Boerdam, bijgenaamd Willem de Springer. ‘Van Dijk bleek veel kijk op het spel te hebben. Zijn zwakke punt is te weinig uithoudingsvermogen, waardoor hij aan het einde van den wedstrijd niet vlug genoeg meer is.’Dat is vreemd. Bok de Korver is aanvoerder van het Nederlands elftal. Hij verbaast zich over de ernst waarmee de Utrechtse debutant zich heeft voorbereid. Geen alcohol, vroeg naar bed, niet roken, touwtjespringen, roeitraining, massages, dat alles om gekozen te worden in Oranje. Tijdens de wedstrijd gaat de debutant van Hercules zo te keer dat hij in de rust met water en natte handdoeken moet worden opgelapt. Zelf steekt De Korver in de rust, zoals hij altijd doet een sigaretje op. Op de avond voor de wedstrijd heeft hij enkele borreltjes gedronken. De aanvoerder vindt het gedrag van Philip van Dijk ongepast en ongezellig. Van Dijk wordt na zijn debuut niet meer uitgenodigd voor een tweede interland.

Jan Vos (17 april 1988 – 25 augustus 1939)

De aanvaller van UVV maakt deel uit van de nationale voetbalploeg tijdens de Olympische Spelen van 1912 in Stockholm. Tegen Zweden (4-3) zorgt Vos voor de winnende treffer. Tegen Oostenrijk (3-0) maakt hij het derde doelpunt. De halve eindstrijd gaat verloren tegen Denemarken en dan is Finland de tegenstander in de strijd om het brons. 9-0 wordt het en Jan Vos maakt vijf doelpunten.

Maart 1913 is Vos van de partij bij het eerste hoogtepunt van Oranje. Op Houtrust worden de Engelse amateurs met 2-1 verslagen. Jan Vos komt door de Eerste Wereldoorlog niet verder dan 15 interlands en maakt daarin 10 doelpunten. Zijn laatste interland speelt hij in Kopenhagen tegen Denemarken op 17 mei 1914. De wereld staat dan al in brand.  Na de oorlog gaat hij aan de slag bij DFC in Dordrecht en Sparta in Rotterdam, in 1924 keert hij terug naar UVV. Wout Buitenweg zegt later over zijn ploeggenoot. ‘Hij doet me sterk denken aan Willem van Hanegem. Jan kon ook alles met dat linkerbeen van hem. Hij legde de bal waar hij hem wilde hebben.’

In het seizoen 1921-1922 is Vos trainer van PSV.

Wout Buitenweg (24 december 1893 – 10 november 1976)

De aanvaller komt uit voor UVV en Hercules en is de beste voetballer in de jaren twintig. De Eerste Wereldoorlog, Utrecht als geboorteplaats en zijn opstandige karakter zijn de oorzaak dat Wout Buitenweg in 14 jaar niet verder komt dan 11 interlands. Alleen in zijn eerste en zijn laatste interland scoort hij niet. In de overige 9 duels maakt hij 14 doelpunten, een ongekend gemiddelde van 1.273 per wedstrijd. Een gemiddelde dat Johan Cruijff niet haalt.

Wout Buitenweg gaat van conflict naar conflict met de technische commissie van de bond. Baantjesjagers zijn het, die volgens de Utrechtse goalgetter geen verstand van voetbal hebben. Krentenkakkers die er alleen voor eigen glorie zijn. Kwam je niet uit Amsterdam, Rotterdam, Den Haag of Haarlem dan was je geen goede voetballer. En zonder academische titel moest je een uitzonderlijk talent zijn wilde je Oranje halen.

Vader Buitenweg verdient zijn brood met het schilderen van rijtuigen. Ook Wout wordt schilder, maar als hij zijn diploma heeft, is de zaak van zijn vader failliet. Het rijtuig heeft het verloren van de auto.

Voetballen doet hij vijftien jaar bij UVV. Op 1 juni 1936 speelt hij op 43-jarige leeftijd zijn laatste wedstrijd voor Hercules. Buitenweg is dan al gestopt maar keert terug om zijn ploeg te redden van degradatie. Tegen Baarn wordt het 4-1, Buitenweg maakt er drie.

 

Henk Hordijk (19 september 1893 – 19 december 1975)
De Utrechter speelt tot zijn 19e als linksbinnen van DOS. Hij doet vervolgens wat Wesley Sneijder vele tientallen jaren later doet. Henk Hordijk stapt over van geel-zwart naar Ajax. Negen keer wordt hij tussen 1919 en 1922 in Oranje gekozen. In ‘De Internationals’ lezen we dat de Utrechter een technische verbindingsspeler is en dat hij de bal aan een touwtje heeft.

Hordijk is een eenvoudige bouwvakker en voelt zich niet zo thuis tussen de doktoren en ingenieurs. Aanvoerder Dé Kessler zegt: ‘Hordijk is van gewone komaf, maar als speler is hij een echte voetbal-aristocraat.’  Haarlemmer Peer Krom voetbalt in dezelfde periode. Hij is machinebankwerker en noemt een ploeggenoot bij Oranje bij zijn voornaam en krijgt te horen dat hij ‘mijnheer’ moet zeggen.

Hordijk speelt tussen 1917 en 1927 194 wedstrijden voor Ajax. In het seizoen 1917-1918 wordt de club voor de eerste keer landskampioen. In zijn laatste seizoen wordt hij met 19 doelpunten clubtopscorer.

 

Lees hier de reeds gepubliceerde delen van de serie.